ناصر خسرو
3
خوان الإخوان ( فارسى )
و گوش و چشم بسخن و اشارات آن كس داريد كه آفريدگار شما مرو را گفت : « أَسْمِعْ بِهِمْ وَ أَبْصِرْ يَوْمَ يَأْتُونَنا لكِنِ الظَّالِمُونَ الْيَوْمَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ . » بشنوان و بنماى ايشان را آن روز كه سوى ما آيند ، و لكن ستمكاران امروز اندر كم بود كى پيدااند . و بياموزيد دانش چون همىدانيد كه آلت آموختن يافتهايد از دل پذيرا و آموزگار دانا كه هر دو پيش شماست بقول خداى تعالى كه همىگويد : « فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ . » بپرسيد از اهل قرآن اگر همىندانيد پيداييها و كتابها . و اين آيت همى آواز دهد كه كتاب و پيدايى شما را دانا نكند بىخداوند كتاب ، و بر پاشنهء خويش بازمگرديد كه آن رفتن ديوان است ، و آن سو دويد كه راه دليل يزدان است ، و روى سوى روى خداى داريد كه روى او ميرنده نيست چنان كه گفت : « كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ . » هر چيز هلاك شونده است مگر روى او ، او راست حكم و شما را بازگشت سوى اوست . اين آيت همى دليل كند كه حكم اندر خلق مر امام راست كه مردمان مؤمن نگردند تا مر رسول صلى اللّه عليه و سلم را خداوند محكم ندارند اندر داوريهاى خويش ، قوله : « فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ . » سوگند از خداى تعالى كه مؤمن نباشند مؤمنان تا ترا ، اى محمد ، حاكم نكنند از آنچ ميان ايشان باشد از داورى . و ديگر جاى همىگويد : « يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ . » آن روز كه بخوانيم مردمان را به امام ايشان . اين آيت همى دليل كند كه بازگشت هر گروهى بامامشان باشد تا چون امام را بخوانند ايشان همه خوانده شوند . و بجوييد آن كس را كه بازگشت شما بدوست كه او نايافته نيست ، چه اگر آن كس كه ما را ازو همىببايد پرسيدن آنچه ندانيم نايافته بودى ايزد